Тарихи карталар мен схемалар
Спецификация бойынша не тексеріледі:
Бір минутта мәні
Карталар мен сызбалары бар тапсырмаларда аумақты, қаланы, өзенді немесе жорық бағытын тану керек. Басты тіректер — өзендер (Сырдария, Ертіс, Жайық, Шу, Іле), көлдер (Балқаш, Арал) және таулар (Қаратау, Алтай, Тарбағатай). Негізгі қалалар мен шайқастардың қай жерде болғанын білсеңіз, тапсырмалардың көпшілігі тез шешіледі.Басты даталар
- СырдарияОтырар, Сығанақ, Сауран, Жанкент, Перовский форты (Қызылорда)
- Шу және ТаласСуяб, Баласағұн, Тараз, Атлах (751)
- ЖетісуТүріктер, үйсіндер, Орбұлақ (1643), Аңырақай (1729), Верный (1854)
- ЕртісҚимақтар, наймандар, Семей, Өскемен
- ЖайықСарайшық, Орынбор, Бөкей Ордасы (Еділ–Жайық)
- ТүркістанЯссауи кесенесі, Есім мен Тәуке тұсындағы хандық астанасы
Ұғымдар мен терминдер
- Ареал
- Халықтың немесе мәдениеттің таралу аумағы
- Картадағы бағыттауыштар
- Әдетте жорықтың немесе қоныс аударудың бағытын көрсетеді
- Бекіністер шептері
- Өзендер бойындағы нүктелер тізбегі: Ертіс, Орынбор, Сібір шептері
Тақырыпты талдау
Тарихи картаны қалай оқу керек
1. Шартты белгілерді қараңыз: белгілер, түстер, бағыттауыштар.
2. Тірек өзенді немесе көлді тауып, өңірді анықтаңыз.
3. Өңірді дәуірмен салыстырыңыз: Жетісу — түріктер мен Қарахандар, Сырдария — оғыздар мен қалалар, Ертіс — қимақтар мен бекіністер шептері.
4. Шығыстан батысқа және оңтүстікке бағытталған бағыттауыштар — жоңғарлардың жорықтары (1723), солтүстіктен оңтүстікке — Ресейдің жылжуы.
Тірек орындар
Отырар — 1219–1220 жылғы қорғаныс. Сығанақ — Ақ Орда мен Әбілқайыр хандығының астанасы. Түркістан — хандық астанасы. Сарайшық — ноғайлар, Қасым ханның қайтыс болған жері.
Аңырақай — Балқаштан оңтүстікте. Ордабасы — Түркістан маңында. Ақмола — Кенесары көтерілісі, болашақ Астана. Торғай — 1916 жылғы көтеріліс. Семей — ядролық полигон. Байқоңыр — Сырдария маңында.
ҰБТ-дағы жиі қателіктер
- Сығанақ пен Отырар — Жетісуда емес, Сырдарияда.
- Аңырақай — Балқаш маңында, Орбұлақ — Жетісуда. Екі шайқас та жоңғарларға қарсы, бірақ әртүрлі ғасырларда.
- Семей — полигон, Байқоңыр — ғарыш айлағы.
Есте сақта
Өзендер = кілттер: Сырдария (қалалар), Шу (қағанаттар), Ертіс (қимақтар мен бекіністер), Жайық (ноғайлар мен Орынбор).
Өзіңді тексер
- Ертіс
- Сырдария
- Шу
- Жайық
Жауабын көрсету
Сырдария Екі қала да Сырдария бойында.
- Түркістан маңында
- Балқаштан оңтүстікте
- Ертісте
- Маңғыстауда
Жауабын көрсету
Балқаштан оңтүстікте Балқаш көлінің оңтүстігіндегі аудандарда.
- Темірдің жорығы
- 1723 жылғы Ақтабан шұбырынды
- Оңтүстіктің қосылуы
- Тың
Жауабын көрсету
1723 жылғы Ақтабан шұбырынды 1723 жылғы жоңғар шапқыншылығы.