Тақырып 44

«Жылымық» және тың игеру (1954–1964)

Спецификация бойынша не тексеріледі:

Хрущев кезеңіндегі өнеркәсіпТың игеру және оның салдары«Байқоңыр» ғарыш айлағы1954–1965 жылдардағы қоғамдық-саяси өмір

Бір минутта мәні

Хрущев «жылымығы» жылдарында (1954–1964) Қазақстанда тың игерілді: бірнеше жыл ішінде 25 млн гектарға жуық жер жыртылып, республика астықтың ірі өндірушісіне айналды. Бірақ тың топырақ эрозиясына әкеліп, республикадағы қазақтардың үлесін одан әрі азайтты. 1955 жылы «Байқоңыр» ғарыш айлағы құрылып, 1961 жылы Гагарин сол жерден ғарышқа ұшты.

Басты даталар

  1. 1954 ж.Тың және тыңайған жерлерді игерудің басталуы
  2. 1955«Байқоңыр» ғарыш айлағының құрылуы
  3. 1956КОКП XX съезі, ақтаудың басталуы
  4. 1959 ж.Теміртаудағы жұмысшылар толқуы
  5. 1960–1965Тың өлкесі, орталығы — Ақмола (1961 жылдан Целиноград)
  6. 1960–1962, 1964–1986 жж.Д. А. Қонаевтың Қазақстан КП ОК бірінші хатшысы болған жылдары
  7. 1961 ж. 12 сәуірГагариннің Байқоңырдан ұшуы
  8. 1963 ж.Ядролық қаруды атмосферада, ғарышта және су астында сынауға тыйым салу туралы шарт

Басты даталар (ЕНТ)

1954 ж.
Тың және тыңайған жерлерді игерудің басталуы

Тыңды игеру үшін Солтүстік Қазақстанға жүздеген мың ерікті келді. 25 млн гектарға жуық жайылым жыртылды — бұл өңірдің экономикасы мен этникалық құрамын өзгертті.

1959 ж.
Теміртаудағы жұмысшылар толқуы

Салынып жатқан Қарағанды металлургия зауытының жұмысшылары ауыр тұрмыс жағдайына наразылық білдірді. Толқулар әскер күшімен басылды.

1960–1962, 1964–1986 жж.
Д. А. Қонаевтың Қазақстан КП ОК бірінші хатшысы болған жылдары

Дінмұхамед Қонаев республиканы ширек ғасырға жуық басқарды; 1986 ж. оның орнына Г. Колбиннің келуі Желтоқсан оқиғасын тудырды.

1963 ж.
Ядролық қаруды атмосферада, ғарышта және су астында сынауға тыйым салу туралы шарт

Мәскеу шарты (КСРО, АҚШ, Ұлыбритания) атмосферада, ғарышта және су астында жарылыс жасауға тыйым салды. Семей полигонында сынақтар жер астына көшті.

Ұғымдар мен терминдер

Тың
Жыртылмаған дала жерлері
Тың өлкесі
Солтүстік облыстардың әкімшілік бірлестігі (1960–1965)
Жылымық
Хрущев тұсында режимнің жұмсаруы, қуғын-сүргінге ұшырағандарды ақтау кезеңі

Тақырыпты талдау

Тыңды игеру

1954 жылы Солтүстік Қазақстан даласын жырту науқаны басталды. Басқа республикалардан жүздеген мың ерікті келді.

Экономикалық нәтижелері: астық өндірісінің өсуі, Қазақстан — КСРО-ның «астық қоймасы».

Экологиялық: топырақ эрозиясы, 1960 жылдардың басындағы шаңды дауылдар. Демографиялық: халық құрамындағы қазақтардың үлесі төмендеп, жайылымдар қысқарып, қазақ мектептері жабылды.

Өнеркәсіп және ӘӨК

Энергетика және металлургия кәсіпорындары салынды. «Байқоңыр» ғарыш айлағы (1955) КСРО-ның басты ұшыру алаңына айналды.

Қоғамдық-саяси өмір

КОКП XX съезі (1956) жеке басқа табынуды айыптап, ақтау басталды. Алаш қайраткерлерінің бір бөлігі ақталды.

Министрлер Кеңесінің төрағасы Ж. Ташенов солтүстік облыстарды Ресейге беруге қарсы шықты.

ҰБТ-дағы жиі қателіктер

  • Тың — 1954, Байқоңыр — 1955, Гагарин — 1961.
  • Тың өлкесі — орталығы Целиноград (бұрынғы Ақмола, қазіргі Астана).
  • Тыңның салдары — экономикалық, экологиялық, демографиялық. Тесттерде көбінесе демографиялық салдарын сұрайды.

Есте сақта

1954 тың → 1955 Байқоңыр → 1961 Гагарин. Целиноград = болашақ Астана.

Өзіңді тексер

1. Тыңды игеру қашан басталды?
  1. 1946
  2. 1954
  3. 1960
  4. 1965
Жауабын көрсету

1954 1954 жылы.

2. Тыңның қандай демографиялық салдары болды?
  1. Қазақтар үлесінің өсуі
  2. Халық құрамындағы қазақтар үлесінің қысқаруы
  3. Орыстардың кетуі
  4. Көшпелі халықтың өсуі
Жауабын көрсету

Халық құрамындағы қазақтар үлесінің қысқаруы Қоныс аударушылар ағыны республика халқындағы қазақтардың үлесін одан әрі азайтты.

3. Ақмола 1961 жылдан бастап қалай аталды?
  1. Ақмола
  2. Целиноград
  3. Астана
  4. Нұр-Сұлтан
Жауабын көрсету

Целиноград Тың өлкесінің орталығы Целиноград.

Байланысты тақырыптар

43. Соғыстан кейінгі жылдар (1946–1953)45. «Тоқырау» (1965–1985)47. Тәуелсіз Қазақстан

Деңгейіңді біл: ҰБТ-ға тегін диагностика