Тақырып 5

Оғыз мемлекеті. Қимақ қағанаты

Спецификация бойынша не тексеріледі:

Оғыз мемлекетіҚимақ қағанаты

Бір минутта мәні

IX–XI ғасырларда Сырдария мен Арал өңірінде астанасы Жанкент болған Оғыз мемлекеті, ал Ертісте Қимақ қағанаты өмір сүрді. XI ғасырда оғыздарды қыпшақтар ығыстырды, оғыздардың бір бөлігі батысқа кетіп, селжұқтарға бастау берді. Қимақ одағының тайпаларынан қыпшақтар бөлініп шығып, кейін бүкіл даланы алып жатты.

Басты даталар

  1. IX – XI ғ. басыОғыз мемлекеті, астанасы Жанкент
  2. IX – XI ғ. басыЕртістегі Қимақ қағанаты, астанасы Имәкия
  3. IX ғ. соңы – XI ғ. басыҚимақ мемлекетінің өмір сүрген кезеңі
  4. XI ғ.Қыпшақтар оғыздарды ығыстырады, оғыздар батысқа кетеді (селжұқтар)

Басты даталар (ЕНТ)

IX ғ. соңы – XI ғ. басы
Қимақ мемлекетінің өмір сүрген кезеңі

Қимақ мемлекеті Ертіс бойында пайда болды; оны қаған басқарды, астанасы — Имәкия қаласы. Қыпшақтар Қимақ қағанатының құрамында болып, кейін өздері даланың басты күшіне айналды.

Ұғымдар мен терминдер

Жабғу
Оғыз билеушісінің лауазымы
Жанкент (Янгикент)
Сырдарияның төменгі ағысындағы оғыз астанасы («Жаңа қала»)
Қимақтар
Гардизи бойынша 7 тайпаның одағы, олардың ішінде қыпшақтар
Қаған (хакан)
Қимақ билеушісінің лауазымы

Тақырыпты талдау

Оғыз мемлекеті

Оғыздар Сырдарияның төменгі ағысы мен Арал өңірінде өмір сүрді. Билеушісі — жабғу, мұрагері — күл-еркін, әскербасы — сүбашы.

Шаруашылығы: көшпелі мал шаруашылығы, қалаларда — егіншілік пен сауда. XI ғасырда оғыздарды қыпшақтар жеңіп, бір бөлігі батысқа кетті, сол оғыз ортасынан селжұқтар шықты.

Қимақ қағанаты

Қимақтар Ертіс алабын алып жатты. Парсы авторы Гардизи одақтың 7 тайпасын атайды, олардың ішінде — қыпшақтар.

Билеушісі — қаған, астанасы — Имәкия. Қағанат 11 иелікке бөлінді. XI ғасырдың басында одақта басты рөлді қыпшақтар алды (7-тақырып).

ҰБТ-дағы жиі қателіктер

  • Жанкент — оғыздар, Имәкия — қимақтар.
  • Қыпшақтар алдымен қимақ одағының құрамында болды, кейін өздері басты күшке айналды.
  • Селжұқтар оғыздардан шыққан, қимақтардан емес.

Есте сақта

Оғыздар — Сырдария — Жанкент — жабғу. Қимақтар — Ертіс — Имәкия — қаған.

Өзіңді тексер

1. Оғыз мемлекетінің астанасы:
  1. Имәкия
  2. Жанкент
  3. Суяб
  4. Сығанақ
Жауабын көрсету

Жанкент Жанкент Сырдарияның төменгі ағысында орналасқан.

2. Қимақ одағынан қай тайпа бөлініп шықты?
  1. Қыпшақтар
  2. Оғыздар
  3. Қарлұқтар
  4. Наймандар
Жауабын көрсету

Қыпшақтар Қыпшақтар қимақ одағына кірген.

3. Қимақ қағанаты қай жерде орналасты?
  1. Сырдарияда
  2. Ертісте
  3. Жетісуда
  4. Жайықта
Жауабын көрсету

Ертісте Қимақтар Ертіс алабын алып жатты.

Байланысты тақырыптар

4. Түргеш және Қарлұқ қағанаттары. Атлах шайқасы6. Қарахан мемлекеті7. Наймандар, керейіттер, жалайырлар. Қыпшақ хандығы

Деңгейіңді біл: ҰБТ-ға тегін диагностика