Тақырып 29

1867–1868 реформалары. Қоныстандыру саясаты

Спецификация бойынша не тексеріледі:

XIX ғ. екінші жартысындағы реформалар1867–1868 жылдардағы реформаларАграрлық және қоныстандыру саясаты

Бір минутта мәні

Бүкіл Қазақстанды қосып алғаннан кейін Ресей біртұтас басқару жүйесін енгізді. 1867 жылғы «Уақытша ереже» Жетісу және Сырдария облыстарына, ал 1868 жылғы «Уақытша ереже» Орал, Торғай, Ақмола және Семей облыстарына қатысты болды. Жер мемлекет меншігі деп жарияланды, бұл Ресейден шаруалардың жаппай қоныс аударуына жол ашты.

Басты даталар

  1. 1867Жетісу және Сырдария облыстарына арналған Уақытша ереже (Түркістан генерал-губернаторлығы)
  2. 1868Орал, Торғай, Ақмола және Семей облыстарына арналған Уақытша ереже
  3. 1886, 1891Түркістан және Дала ережелері
  4. 1906–1912Столыпиннің аграрлық реформасы, жаппай қоныс аудару

Ұғымдар мен терминдер

Түтін салығы
Әр киіз үйден (түтіннен) алынатын салық
Болыс
Бірнеше ауылдан тұратын әкімшілік бірлік, басында — болыс басқарушысы
Қоныс аудару басқармасы
Қоныс аударушылар үшін қазақтардан «артық» жерлерді тартып алған мекеме

Тақырыпты талдау

1867–1868 жылғы реформалар

Қазақстан генерал-губернаторлықтарға → облыстарға → уездерге → болыстарға → ауылдарға бөлінді. Әскери және азаматтық билік губернаторлардың қолында болды.

Жер мемлекеттік меншік деп жарияланып, қазақтарға тек пайдалану құқығы қалдырылды.

Түтін салығы енгізілді. Билер соты тек ұсақ істер үшін сақталды.

Аграрлық және қоныс аудару саясаты

1880 жылдардан бастап Орталық Ресейден Қазақстанға шаруалар қоныс аударды. 1891 жылғы Дала ережесі бойынша «артық» жерлер қазақтардан тартып алынды.

Столыпин реформасы (1906–1912) қоныс аударушылар ағынын күрт арттырды. Қазақтар ең жақсы жайылымдары мен қыстауларынан айырылып, кедейлену күшейді.

ҰБТ-дағы жиі қателіктер

  • 1867 — оңтүстік (Жетісу, Сырдария), 1868 — қалған төрт облыс.
  • Жер қазақтардың жеке меншігі емес, мемлекеттік меншік болды.
  • Дала ережесі — 1891 жыл.

Есте сақта

1867 — оңтүстіктің 2 облысы, 1868 — 4 облыс, 1891 — Дала ережесі, 1906 — Столыпин.

Өзіңді тексер

1. 1867 жылғы Уақытша ереже қай облыстарды қамтыды?
  1. Орал және Торғай
  2. Жетісу және Сырдария
  3. Ақмола және Семей
  4. Барлық облыстарды
Жауабын көрсету

Жетісу және Сырдария Түркістан генерал-губернаторлығының оңтүстік облыстарын.

2. 1867–1868 жылғы реформалар бойынша жер кімнің меншігіне айналды?
  1. Қазақ руларының
  2. Мемлекеттің
  3. Хандардың
  4. Казактардың
Жауабын көрсету

Мемлекеттің Жер мемлекеттік деп жарияланды.

3. Киіз үйден алынатын салық қалай аталды?
  1. Зекет
  2. Түтін салығы
  3. Ұшыр
  4. Ясак
Жауабын көрсету

Түтін салығы Түтін салығы.

Байланысты тақырыптар

28. Жанқожа мен Есет. Оңтүстіктің қосылуы30. 1860–1870 жылдардағы ұлт-азаттық күрес31. XIX ғ. екінші жартысындағы экономика

Деңгейіңді біл: ҰБТ-ға тегін диагностика