Тақырып 39

Әскери коммунизм, 1921 аштық, ЖЭС

Спецификация бойынша не тексеріледі:

«Әскери коммунизм» саясаты1921 жылғы жұт және аштықЖаңа экономикалық саясат

Бір минутта мәні

Азамат соғысы жылдарында большевиктер «әскери коммунизм» саясатын жүргізді: азық-түлік салғырты, мемлекет меншігіне алу және сауданы тыю. Жұтпен қоса бұл 1921–1922 жылдардағы сұмдық аштыққа әкелді. 1921 жылы оны жаңа экономикалық саясат (ЖЭС) алмастырды: азық-түлік салығы, сауда мен ұсақ меншікке рұқсат, ал Қазақстанда — жердің бір бөлігін қазақтарға қайтару.

Басты даталар

  1. 1918–1921«Әскери коммунизм» саясаты
  2. 1920–1921Жұт — малдың жаппай қырылуы
  3. 1921–1922Қазақстандағы аштық
  4. 1921–1922Жер-су реформасы: жерді қазақтарға қайтару
  5. 1921 ж. наурызРК(б)П X съезі: ЖЭС-ке көшу

Ұғымдар мен терминдер

Азық-түлік салғырты
Шаруалардан азық-түліктің «артығын» тартып алу
Азық-түлік салығы
Салғыртты алмастырған өніммен төленетін белгіленген салық
Жұт
Көктайғақ пен жемшөп тапшылығынан малдың жаппай қырылуы
ЖЭС
Жаңа экономикалық саясат (1921–1928)

Тақырыпты талдау

Әскери коммунизм

Азық-түлік салғырты, кәсіпорындарды мемлекет меншігіне алу, жалпыға бірдей еңбек міндеткерлігі, еркін саудаға тыйым.

Көшпелілерден малды тартып алу шаруашылықты күйретті. 1920–1921 жылдардағы жұттан кейін жаппай аштық басталып, жүздеген мың адам қаза тапты.

ЖЭС

Азық-түлік салғыртын азық-түлік салығы алмастырды, саудаға, жалға беруге, ұсақ кәсіпорындарға рұқсат етілді. Жәрмеңкелер қайта жанданды.

1921–1922 жылдардағы жер-су реформасы патшалық кезде тартып алынған жерлердің бір бөлігін қазақтарға қайтарды.

1920 жылдардың ортасына қарай мал басы мен егіс алқаптары қалпына келе бастады.

ҰБТ-дағы жиі қателіктер

  • 1921–1922 жылғы аштық — әскери коммунизм мен жұттың салдары. 1931–1933 жылғы ашаршылықпен шатастырмаңыз.
  • ЖЭС — азық-түлік салғырты емес, азық-түлік салығы.
  • ЖЭС 1921 жылғы наурызда енгізілді.

Есте сақта

Әскери коммунизм = азық-түлік салғырты → 1921 аштық. ЖЭС = азық-түлік салығы + сауда.

Өзіңді тексер

1. ЖЭС азық-түлік салғыртын немен алмастырды?
  1. Ұжымдастырумен
  2. Азық-түлік салығымен
  3. Тәркілеумен
  4. Карточкалармен
Жауабын көрсету

Азық-түлік салығымен Азық-түлік салығы — белгіленген салық.

2. Жұт дегеніміз не?
  1. Құрғақшылық
  2. Жемшөп тапшылығынан малдың жаппай қырылуы
  3. Су тасқыны
  4. Індет
Жауабын көрсету

Жемшөп тапшылығынан малдың жаппай қырылуы Көктайғақ пен жемшөп тапшылығы.

3. ЖЭС-ке көшу қашан жарияланды?
  1. 1918
  2. 1921
  3. 1925
  4. 1928
Жауабын көрсету

1921 РК(б)П X съезі, 1921 жылғы наурыз.

Байланысты тақырыптар

36. Кеңес үкіметінің орнығуы. Азамат соғысы38. Қазақ АКСР-ның құрылуы40. Индустрияландыру, ұжымдастыру, 1931–1933 аштық

Деңгейіңді біл: ҰБТ-ға тегін диагностика