Жоламан Тіленшіұлы мен Саржан Қасымұлы қозғалыстары
Спецификация бойынша не тексеріледі:
Бір минутта мәні
XIX ғасырдың бірінші жартысында реформалар мен бекіністер салуға қарсы Кіші жүзде Жоламан Тіленшіұлы батыр және Орта жүзде Саржан Қасымұлы сұлтан шықты. Жоламан қазақтарды жайылымдардан айырған Жаңа бекіністер шебіне қарсы күресті. Саржан округтік приказдарға қарсы шықты. Бұл қозғалыстар Кенесары көтерілісін дайындады.Басты даталар
- 1822–1823Жоламан Тіленшіұлының алғашқы қимылдары
- 1825–1836Саржан Қасымұлының қозғалысы
- 1835–1838Жоламанның Жаңа шепке қарсы көтерілісі
- 1836Саржанның Ташкентте қаза табуы
Ұғымдар мен терминдер
- Жоламан Тіленшіұлы
- Кіші жүздің табын руының батыры
- Саржан Қасымұлы
- Қасым сұлтанның ұлы, Кенесарының ағасы
- Жаңа шеп
- Қазақтарды жайылымдардан айырған Орск пен Троицк арасындағы бекіністер
Тақырыпты талдау
Жоламан Тіленшіұлы
Жоламан жердің тартып алынуына және Кіші жүз руларын жайылымдардан айырған Жаңа бекіністер шебінің салынуына қарсы шықты.
Оның жасақтары бекіністер мен казак бекеттеріне шабуыл жасады. Кейін ол Кенесарыға қосылды.
Саржан Қасымұлы
Абылайдың немересі Саржан 1822 жылғы Жарғыға және округтік приказдардың (Көкшетау, Ақмола) ашылуына қарсы шықты.
Приказдар мен казак жасақтарына шабуыл жасап, Қоқаннан қолдау іздеді. 1836 жылы Ташкентте өлтірілді.
Маңызы
Бұл қозғалыстар бытыраңқы болды, бірақ Кенесарының ірі көтерілісіне (1837–1847) негіз дайындады.
ҰБТ-дағы жиі қателіктер
- Жоламан — Кіші жүз, Саржан — Орта жүз.
- Саржан — Кенесарының әкесі емес, ағасы.
- Жаңа шеп — темір жол емес, бекіністер.
Есте сақта
Жоламан = Кіші жүз + Жаңа шеп. Саржан = Орта жүз + округтік приказдар + Кенесарының ағасы.
Өзіңді тексер
- Аштыққа
- Жаңа бекіністер шебіне
- Қоқанға
- Хиуаға
Жауабын көрсету
Жаңа бекіністер шебіне Жаңа шеп жайылымдардан айырды.
- Әкесі
- Ағасы
- Ұлы
- Нағашысы
Жауабын көрсету
Ағасы Екеуі де — Қасым сұлтанның ұлдары.
- Ташкентте
- Ақмолада
- Хиуада
- Орынборда
Жауабын көрсету
Ташкентте 1836 жылы Ташкентте өлтірілді.