Тақырып 26

Бөкей ордасындағы көтеріліс 1836–1838

Спецификация бойынша не тексеріледі:

СебептеріНегізгі кезеңдері мен шайқастары

Бір минутта мәні

1836–1838 жылдардағы Бөкей (Ішкі) Ордасындағы көтерілісті Исатай Тайманұлы батыр мен Махамбет Өтемісұлы ақын басқарды. Шаруалар ең жақсы жерлерді туыстары мен көпестерге үлестірген Жәңгір ханға және ауыр салықтарға қарсы шықты. 1838 жылы Исатай Ақбұлақ түбіндегі шайқаста қаза тапты.

Басты даталар

  1. 1801Еділ мен Жайық арасында Бөкей Ордасының құрылуы (Бөкей хан)
  2. 1823–1845Жәңгір ханның билігі
  3. 1836Көтерілістің басталуы
  4. 1837Көтерілісшілердің хан ордасын қоршауы
  5. 1838Исатайдың Ақбұлақ түбіндегі шайқаста қаза табуы
  6. 1846Махамбеттің өлтірілуі

Ұғымдар мен терминдер

Бөкей (Ішкі) Ордасы
Еділ мен Жайық арасындағы хандық, 1801 жылы құрылған
Исатай Тайманұлы
Батыр, көтеріліс басшысы
Махамбет Өтемісұлы
Ақын және Исатайдың серігі, жауынгерлік өлеңдердің авторы
Хан ордасы
Нарын құмындағы Жәңгір ханның резиденциясы

Тақырыпты талдау

Себептері

Жәңгір хан жерді туыстарына, сұлтандарға, көпестерге жеке меншікке үлестірді. Шаруалар жайылымсыз қалды.

Салықтардың өсуі, сұлтандар мен старшындардың озбырлығы, казактардың жер басып алуы.

Көтерілістің барысы

1836: Исатай мен Махамбет шаруаларды көтереді.

1837: көтерілісшілер хан ордасын қоршайды. Жәңгір Ресейден көмек сұрап, жазалаушы жасақтар келеді.

1838: көтерілісшілер жеңіліп, Исатай Ақбұлақ түбіндегі шайқаста қаза табады. Махамбет күресті жалғастырып, 1846 жылы өлтірілді.

Маңызы

Көтеріліс бір мезгілде феодализмге қарсы және отарлауға қарсы болды. Махамбеттің өлеңдері бостандық үшін күрестің символына айналды.

ҰБТ-дағы жиі қателіктер

  • Исатай көтерілісі Қоқанға емес, ең алдымен Жәңгір ханға қарсы бағытталды.
  • Жәңгір — XVII ғасырдағы Жәңгір (Орбұлақ) емес, XIX ғасырдағы Бөкей Ордасының ханы.
  • 1836–1838 — Исатай; 1837–1847 — Кенесары. Жылдары жақын, шатастырмаңыз.

Есте сақта

Исатай (батыр) + Махамбет (ақын) Жәңгір ханға қарсы. Соңы — Ақбұлақ, 1838.

Өзіңді тексер

1. Исатай мен Махамбет ең алдымен кімге қарсы шықты?
  1. Жәңгір ханға
  2. Нұралыға
  3. Қоқан ханына
  4. Әбілқайырға
Жауабын көрсету

Жәңгір ханға Бөкей Ордасының ханы Жәңгірге.

2. Басшылардың қайсысы ақын болды?
  1. Исатай
  2. Махамбет
  3. Жоламан
  4. Сырым
Жауабын көрсету

Махамбет Махамбет Өтемісұлы.

3. Исатай Тайманұлы қай жерде қаза тапты?
  1. Ақбұлақ түбінде
  2. Аңырақайда
  3. Отырарда
  4. Ақмолада
Жауабын көрсету

Ақбұлақ түбінде 1838 жылы Ақбұлақ түбіндегі шайқаста.

Байланысты тақырыптар

24. 1822–1824 жылдардағы реформалар27. Кенесары Қасымұлы көтерілісі51. XIX – XX ғ. басындағы мәдениет

Деңгейіңді біл: ҰБТ-ға тегін диагностика