Тақырып 15
Есім хан
Спецификация бойынша не тексеріледі:
Есім ханның ішкі және сыртқы саясаты
Бір минутта мәні
Тәуекелдің інісі Есім хан (1598–1628) Ташкент пен Түркістанды сақтап қалды, Бұхарамен соғысып, күшейіп келе жатқан ойраттармен (жоңғарлармен) алғаш қақтығысты. Ол Ташкенттегі Тұрсын ханның бүлігін басып, хандықтың бірлігін қалпына келтірді. Оның «Есім ханның ескі жолы» заңдары хандықтың құқықтық негізі болды.Басты даталар
- 1598–1628Есім ханның билігі
- XVI ғ. соңы – XVII ғ. басы«Есім ханның ескі жолы» заңдарының шығуы
- 1613Бұхара ханы Имамқұлының Ташкентке жорығы
- 1627Есім Тұрсын ханды жеңеді
- 1628Есімнің қайтыс болуы, Түркістанда жерленді
Басты даталар (ЕНТ)
XVI ғ. соңы – XVII ғ. басы
«Есім ханның ескі жолы» заңдарының шығуыЕсім хан Қасым ханның заңдарын толықтырды; «Есім ханның ескі жолы» батырлардың рөлін күшейтіп, көшпелі қоғамның өмірін реттеді.
Ұғымдар мен терминдер
- «Есім ханның ескі жолы»
- Есім ханның заңдар жинағы
- Тұрсын хан
- Ташкент билеушісі, Есімнің қарсыласы
- Еңсегей бойлы ер Есім
- Есімнің халық берген лақап аты
Тақырыпты талдау
Ішкі саясат
Есім астананы Түркістанға көшірді. Ташкентте билік құрған Тұрсын ханның оқшаулану әрекетін басып, 1627 жылы оны жеңді.
«Есім ханның ескі жолы» жинағы Қасымның заңдарын толықтырып, билер мен батырлардың рөлін күшейтті.
Сыртқы саясат
Бұхара: Ташкент үшін Бұхара ханы Имамқұлымен ұзақ соғыстар.
Ойраттар: XVII–XVIII ғасырларда басты қатерге айналатын ойрат (жоңғар) тайпаларымен алғашқы ірі қақтығыстар басталды.
ҰБТ-дағы жиі қателіктер
- Есім — Тәуекелдің інісі, Шығайдың ұлы.
- Тұрсын хан — жоңғар емес, Ташкент билеушісі.
- Есім Түркістанда, Яссауи кесенесінде жерленген.
Есте сақта
Есім: ескі жол + Түркістан + Тұрсын хан (1627).
Өзіңді тексер
1. Есім ханның заңдары қалай аталды?
- «Қасқа жолы»
- «Ескі жолы»
- «Жеті жарғы»
- «Яса»
Жауабын көрсету
«Ескі жолы» «Есім ханның ескі жолы».
2. Есім 1627 жылы қай билеушіні жеңді?
- Имамқұлыны
- Тұрсын ханды
- Батыр қонтайшыны
- Абдолла II-ні
Жауабын көрсету
Тұрсын ханды Тұрсын хан Ташкентте билік құрды.
3. Есім қай қаланы астана етті?
- Сығанақ
- Түркістан
- Ташкент
- Сарайшық
Жауабын көрсету
Түркістан Түркістан саяси орталыққа айналды.