Тақырып 16

Жәңгір хан. Орбұлақ шайқасы

Спецификация бойынша не тексеріледі:

Жәңгір хан тұсындағы Қазақ хандығыОрбұлақ шайқасы

Бір минутта мәні

Есімнің ұлы Жәңгір хан (1628/1629–1652) Жоңғар хандығы тарапынан қатер күшейген жылдары билік құрды. 1643 жылы Орбұлақ шайқасында ол 600 жауынгерімен тау шатқалында Батыр қонтайшының 50 мыңдық әскерін Самарқандтан Жалаңтөстің көмегі келгенше ұстап тұрды. Жәңгір 1652 жылы жоңғарлармен шайқаста қаза тапты.

Басты даталар

  1. 1628/1629–1652 жж.Жәңгір ханның билік құрған кезеңі
  2. 1635Жоңғар хандығының құрылуы
  3. 1643 ж.Орбұлақ шайқасы
  4. 1652Жәңгір ханның жоңғарлармен шайқаста қаза табуы

Басты даталар (ЕНТ)

1628/1629–1652 жж.
Жәңгір ханның билік құрған кезеңі

Жәңгір (Салқам Жәңгір) — Есім ханның ұлы. Оның бүкіл билігі жоңғарлармен күреспен өтті; ол 1652 ж. солармен шайқаста қаза тапты.

1643 ж.
Орбұлақ шайқасы

Жәңгір ханның 600-дей жауынгері шатқалдағы ордың ішінде бекініп, Самарқаннан Жалаңтөс батырдың көмегі келгенше 50 мыңдық жоңғар әскерін тежеді.

Ұғымдар мен терминдер

Орбұлақ
Жетісудағы шатқал, 1643 жылғы шайқас орны
Жалаңтөс батыр
Жәңгірге 20 мың жауынгермен көмекке келген Самарқанд билеушісі
Батыр қонтайшы
Жоңғар хандығының негізін қалаушы
Салқам Жәңгір
Жәңгір ханның лақап аты

Тақырыпты талдау

Орбұлақ шайқасы

1643 жылы Батыр қонтайшы Жетісуға 50 мыңға жуық әскер аттандырды. Жәңгірде небәрі 600 жауынгер болды.

Жәңгір тар шатқалды алып, ор қаздырды, оның жауынгерлері мылтықтан оқ атты. Бұл далада ор тактикасын алғаш қолданудың бірі болды.

Самарқандтан келген Жалаңтөс батыр 20 мың жауынгермен тылдан соққы берді, жоңғарлар 10 мыңға жуық адамынан айырылып, шегінді.

Маңызы

Жеңіс шебер тактикамен басым жауды тоқтатуға болатынын көрсетті. Алайда жоңғар қатері тек күшейді, 1652 жылы Жәңгір шайқаста қаза тапты.

Кейін хан болып оның ұлы Тәуке сайланды (17-тақырып).

ҰБТ-дағы жиі қателіктер

  • Орбұлақ — 1643, Аңырақай — 1729. Бұл әртүрлі соғыстар мен дәуірлер.
  • Көмек Ресейден емес, Самарқандтан Жалаңтөстен келді.
  • Қарсылас — Қалдан Церен емес, Батыр қонтайшы (Жоңғарияның негізін қалаушы).

Есте сақта

50 000-ға қарсы 600 + ор + Жалаңтөс = Орбұлақ 1643.

Өзіңді тексер

1. Орбұлақ шайқасының басында Жәңгірде қанша жауынгер болды?
  1. 600
  2. 6 000
  3. 20 000
  4. 50 000
Жауабын көрсету

600 50 мың жоңғарға қарсы 600-дей жауынгер.

2. Жәңгірге кім көмекке келді?
  1. Бөгенбай
  2. Жалаңтөс
  3. Тәуке
  4. Әбілқайыр
Жауабын көрсету

Жалаңтөс Самарқандтан Жалаңтөс батыр.

3. Орбұлақ шайқасы қай жылы болды?
  1. 1635
  2. 1643
  3. 1652
  4. 1729
Жауабын көрсету

1643 Шайқас 1643 жылы болды.

Байланысты тақырыптар

15. Есім хан17. Тәуке хан. «Жеті жарғы»19. Қазақ-жоңғар соғыстары

Деңгейіңді біл: ҰБТ-ға тегін диагностика