Тақырып 28

Жанқожа мен Есет. Оңтүстіктің қосылуы

Спецификация бойынша не тексеріледі:

Жанқожа Нұрмұхамедұлы көтерілісіЕсет Көтібарұлы көтерілісіОңтүстік аймақтарды қосып алуXVIII ғ. соңы – XIX ғ. ұлт-азаттық қозғалыстардың маңызы

Бір минутта мәні

XIX ғасырдың ортасында Сырдария мен Кіші жүзде салықтарға және Ресейдің шабуылына, сондай-ақ Хиуа мен Қоқанға қарсы Жанқожа Нұрмұхамедұлы және Есет Көтібарұлы батырлар шықты. Осы кезде Ресей Қазақстанның оңтүстігін қосып алды: 1853 жылы Қоқанның Ақмешіт бекінісін алды, 1854 жылы Верныйдың негізін қалады, 1864 жылы Әулиеатаны, Түркістанды және Шымкентті басып алды.

Басты даталар

  1. 1847–1858Есет Көтібарұлының көтерілісі
  2. XIX ғ. 50-жж.Жанқожа Нұрмұхамедұлының патшалық Ресейге қарсы көтерілісі
  3. 1853Қоқанның Ақмешіт бекінісін алу (Перовский форты)
  4. 1854Верный бекінісінің (Алматы) негізі қалануы
  5. 1856–1857Жанқожа Нұрмұхамедұлының көтерілісі
  6. 1864Әулиеата, Түркістан, Шымкентті алу
  7. 1865Ташкентті алу

Басты даталар (ЕНТ)

XIX ғ. 50-жж.
Жанқожа Нұрмұхамедұлының патшалық Ресейге қарсы көтерілісі

Жанқожа Нұрмұхамедұлы батыр Сырдарияның төменгі ағысындағы қазақтарды орыс бекіністерінің (Перовск т.б.) салынуына қарсы көтерді; 1856–1857 жж. көтеріліс басып-жаншылды.

Ұғымдар мен терминдер

Жанқожа Нұрмұхамедұлы
Сырдария батыры, Хиуамен, Қоқанмен, кейін Ресеймен күресті
Есет Көтібарұлы
Салықтар мен отарлық әкімшілікке қарсы шыққан Кіші жүз батыры
Перовский
Ақмешітті алған Орынбор генерал-губернаторы
Черняев
Шымкентті (1864) және Ташкентті (1865) алған генерал

Тақырыпты талдау

Жанқожа мен Есет

Жанқожа алдымен хиуа және қоқан салық жинаушыларына қарсы соғысты. Сырдарияда орыс бекіністері салынғаннан кейін Ресейге қарсы шығып (1856–1857), Перовский фортын қоршады. 1860 жылы қаза тапты.

Есет Көтібарұлы (1847–1858) түтін салығына және Кіші жүздің сұлтан-правительдерінің озбырлығына қарсы шықты. 1858 жылы күресті тоқтатты.

Оңтүстіктің қосылуы

Ресей екі жақтан: Сырдариядан (Орынбор) және Жетісудан (Сібір) шабуылдады.

1853 — Ақмешіт, 1854 — Верный, 1864 — Әулиеата, Түркістан, Шымкент, 1865 — Ташкент. Қазақстан аумағы толығымен империя құрамына енді.

Азаттық қозғалыстардың маңызы

XVIII ғасырдың соңы — XIX ғасырдағы көтерілістер отарлауды тоқтата алмады, бірақ халықтың тәуелсіздік пен бірлік рухын сақтап қалды.

ҰБТ-дағы жиі қателіктер

  • Ақмешіт Қоқан бекінісі болған, алынғаннан кейін Перовский форты деп аталды (кейін Қызылорда).
  • Верный (Алматы) 1854 жылы негізі қаланды.
  • Жанқожа үш тарапқа қарсы соғысты: Хиуа, Қоқан және Ресей.

Есте сақта

Оңтүстік: 1853 Ақмешіт → 1854 Верный → 1864 Шымкент → 1865 Ташкент.

Өзіңді тексер

1. Ақмешіт қай жылы алынды?
  1. 1847
  2. 1853
  3. 1864
  4. 1865
Жауабын көрсету

1853 Оны 1853 жылы Перовский алды.

2. 1854 жылы қай бекіністің негізі қаланды?
  1. Верный
  2. Ақмола
  3. Орал
  4. Перовск
Жауабын көрсету

Верный Верный — болашақ Алматы.

3. Жанқожа алдымен кімге қарсы соғысты?
  1. Жоңғарларға
  2. Хиуа мен Қоқанға
  3. Цин империясына
  4. Бөкей Ордасына
Жауабын көрсету

Хиуа мен Қоқанға Хиуа мен Қоқан салық жинаушыларына қарсы.

Байланысты тақырыптар

27. Кенесары Қасымұлы көтерілісі29. 1867–1868 реформалары. Қоныстандыру саясаты30. 1860–1870 жылдардағы ұлт-азаттық күрес

Деңгейіңді біл: ҰБТ-ға тегін диагностика