Тақырып 13

Хақназар хан

Спецификация бойынша не тексеріледі:

Хақназар хан тұсындағы нығаюы және саяси өркендеуі

Бір минутта мәні

Қасымның ұлы Хақназар хан (1538–1580) хандықты 1520–30 жылдардағы дағдарыстан шығарды. Ол ноғайлардың бір бөлігін бағындырып, «қазақтар мен ноғайлардың ханы» атағын алды, Жетісу үшін Моғолстанмен және Көшім бастаған Сібір хандығымен күресті. Оның тұсында Иван IV-пен келіссөздер басталды.

Басты даталар

  1. 1538–1580 жж.Хақназар ханның билік құрған кезеңі
  2. 1573Третьяк Чебуковтың Хақназарға елшілігі (жете алмай, Сібірде өлтірілді)
  3. 1580Хақназардың қаза табуы

Басты даталар (ЕНТ)

1538–1580 жж.
Хақназар ханның билік құрған кезеңі

Хақназар алауыздықтан кейін хандықты қайта біріктіріп, ноғай жерлерінің бір бөлігін қосып алды — оны «қазақтар мен ноғайлардың ханы» деп атады.

Ұғымдар мен терминдер

«Қазақтар мен ноғайлардың ханы»
Ноғай Ордасының бір бөлігін қосып алғаннан кейінгі Хақназардың атағы
Көшім
Сібір хандығының ханы, Хақназардың қарсыласы
Шайбанидтер
Қазақ хандары соғысқан да, одақтасқан да Бұхара әулеті

Тақырыпты талдау

Ішкі саясат

Хақназар өзара қырқыстан кейін хандықтың бірлігін және ханның орталық билігін қалпына келтірді.

Сарыарқа көшқоныстары мен батыс жерлерге бақылауды күшейтті.

Сыртқы саясат

Батыс: Ноғай Ордасы ыдырағаннан кейін ноғай ұлыстарының бір бөлігін қосып алды.

Шығыс: Жетісу үшін Моғолстанмен соғысып, қырғыздармен одақ құрды.

Солтүстік: Көшім бастаған Сібір хандығына қарсы тұрды.

Оңтүстік: Ташкентке қарсы Бұхара ханы Абдолла II-мен одақ жасасты.

Ресей: Иван IV 1573 жылы оған елші Третьяк Чебуковты жіберді.

ҰБТ-дағы жиі қателіктер

  • Хақназар — Қасымның ұлы, 1538–1580 жылдары билік құрды.
  • «Қазақтар мен ноғайлардың ханы» атағын Қасым емес, Хақназар алды.
  • Елші Чебуков (1573) — Хақназарға, елші Құл Мұхаммед (1594) — Тәуекелден.

Есте сақта

Хақназар = ноғайлар + Сібір + Иван IV (1573).

Өзіңді тексер

1. Хақназар қандай атақ алды?
  1. Үш жүздің ханы
  2. Қазақтар мен ноғайлардың ханы
  3. Ақ Орданың ханы
  4. Ұлы қаған
Жауабын көрсету

Қазақтар мен ноғайлардың ханы Ол ноғайлардың бір бөлігін қосып алды.

2. Хақназар қай Сібір ханымен бәсекелесті?
  1. Көшіммен
  2. Едігермен
  3. Әбілқайырмен
  4. Ермакпен
Жауабын көрсету

Көшіммен Көшім Сібір хандығын билеген.

3. Хақназарға Третьяк Чебуковты елші етіп кім жіберді?
  1. Василий III
  2. Иван IV
  3. Петр I
  4. Федор Иванович
Жауабын көрсету

Иван IV 1573 жылғы елшілік Иван IV тұсында.

Байланысты тақырыптар

12. Қасым хан14. Тәуекел хан15. Есім хан

Деңгейіңді біл: ҰБТ-ға тегін диагностика