Тақырып 14

Тәуекел хан

Спецификация бойынша не тексеріледі:

Тәуекел ханның ішкі және сыртқы саясаты

Бір минутта мәні

Тәуекел хан (1582/1583–1598) Орта Азия қалалары үшін күресті жалғастырып, 1598 жылы Ташкент пен Самарқандты алып, Бұхараға жақындады. Ол Бұхараға қарсы Ресеймен одақ іздеді: 1594 жылы оның елшісі Құл Мұхаммед Мәскеуге келді. Тәуекел 1598 жылы жарақаттан қайтыс болды, бірақ Ташкент қазақтарда қалды.

Басты даталар

  1. 1582/1583–1598 жж.Тәуекел ханның билік құрған кезеңі
  2. 1586–1598Тәуекел ханның билігі
  3. 1594Құл Мұхаммедтің Мәскеуге елшілігі
  4. 1595Патша Федор Ивановичтің Тәуекелге грамотасы
  5. 1598Ташкент пен Самарқандты алу, Бұхараға жорық; Тәуекелдің қайтыс болуы

Басты даталар (ЕНТ)

1582/1583–1598 жж.
Тәуекел ханның билік құрған кезеңі

Тәуекел Ташкент пен Сырдарияның басқа қалаларын қосып алды, 1598 ж. Бұхараға жорық жасады. Оның тұсында Мәскеумен елшілік байланыстар орнады.

Ұғымдар мен терминдер

Құл Мұхаммед
Тәуекелдің Мәскеудегі елшісі (1594)
Ораз Мұхаммед
Мәскеуде ұсталған Тәуекелдің інісінің ұлы; хан оны қайтаруды сұрады
Абдолла II
Шайбанидтер әулетінен шыққан Бұхара ханы, Тәуекелдің қарсыласы

Тақырыпты талдау

Сыртқы саясат

Тәуекел Бұхарамен одақты бұзып, Түркістан мен Мәуереннахр қалалары үшін күрес бастады.

1594 жылы Мәскеуге елші Құл Мұхаммедті жіберді: оқ ататын қару және інісінің ұлы Ораз Мұхаммедті қайтаруды сұрады. Патша Федор Иванович 1595 жылы грамотамен жауап берді, бірақ нақты көмек көрсетпеді.

1598 жылы, Абдолла II қайтыс болғаннан кейін, Тәуекел Ташкент пен Самарқандты алып, Бұхараны қоршады. Ол жараланып, көп ұзамай қайтыс болды.

Қорытынды

Ташкент пен оған іргелес жерлер бір ғасырдан астам уақыт Қазақ хандығының құрамында болды.

Ресеймен байланыс тұрақты сипат алды.

ҰБТ-дағы жиі қателіктер

  • Елші Құл Мұхаммед — Тәуекелден, 1594 жыл.
  • 1598 жылы Тәуекел Ташкент пен Самарқандты алды, бірақ Бұхараны алмады.
  • Қарсыласы — жоңғарлар емес, Бұхара Шайбанидтері.

Есте сақта

Тәуекел: 1594 Мәскеу — 1598 Ташкент.

Өзіңді тексер

1. Тәуекел 1594 жылы Мәскеуге кімді елші етіп жіберді?
  1. Ораз Мұхаммедті
  2. Құл Мұхаммедті
  3. Третьяк Чебуковты
  4. Тевкелевті
Жауабын көрсету

Құл Мұхаммедті Елші Құл Мұхаммед.

2. Тәуекел 1598 жылы қай қаланы қосып алды?
  1. Бұхараны
  2. Ташкентті
  3. Хиуаны
  4. Қоқанды
Жауабын көрсету

Ташкентті Ташкент қазақтарға өтті.

3. Тәуекел қай әулетпен соғысты?
  1. Шайбанидтермен
  2. Темір ұрпақтарымен
  3. Цин әулетімен
  4. Романовтармен
Жауабын көрсету

Шайбанидтермен Бұхара Шайбанидтерімен.

Байланысты тақырыптар

13. Хақназар хан15. Есім хан20. Әбілқайыр және Ресей бодандығы

Деңгейіңді біл: ҰБТ-ға тегін диагностика