ХХ ғасырдың басындағы Қазақстан
Спецификация бойынша не тексеріледі:
Бір минутта мәні
XX ғасырдың басында Қазақстан Ресейдің шикізат шеткері аймағы болып қала берді. Темір жолдар салынып, көмір, мыс және мұнай өндіру дамып, сауда өсті. 1905 жылғы революция саяси өмірді оятты: қазақтар алғаш рет билікке ұжымдық петициямен жүгініп, Мемлекеттік думадан орын алды.Басты даталар
- 1905Қарқаралы петициясы (14,5 мыңға жуық қол)
- 1906Орынбор — Ташкент темір жолы
- 1906–1907I және II Мемлекеттік думадағы қазақ депутаттары
- 1911Доссорда (Ембі) мұнай өндірудің басталуы
- 1913–1918 жж.«Қазақ» жалпыұлттық газетінің шығуы
Басты даталар (ЕНТ)
Газет Орынборда шықты, редакторы — А. Байтұрсынұлы. Ол ұлттық зиялылардың үніне айналып, «Алаш» партиясына жол ашты.
Ұғымдар мен терминдер
- Қарқаралы петициясы
- 1905 жылы қазақтардың жер, тіл, дін және өзін-өзі басқару туралы талаптармен патшаға жолдауы
- Ембі
- Батыс Қазақстанның мұнайлы ауданы
- Мемлекеттік дума
- 1906 жылдан бастап Ресей империясының парламенті
Тақырыпты талдау
Экономика
Өнеркәсіп: Қарағанды мен Екібастұздың көмір шахталары, Спасск мыс қорыту зауыты, Риддер кеніштері, Ембі мұнайы (Доссор 1911 жылдан, Мақат 1915 жылдан).
Темір жолдар: Орынбор — Ташкент (1906) Қазақстанды Орталық Ресеймен және Орта Азиямен байланыстырды.
Сауда: жәрмеңкелер, кооперативтер, тауар айналымының өсуі.
Қоғамдық-саяси өмір
1905 жылғы революция: жазда Қарқаралы уезінің қазақтары петиция жазып, жерді тартып алуды тоқтатуды, ана тілінде мектептер ашуды, өзін-өзі басқаруды енгізуді талап етті.
I Мемлекеттік думада қазақ депутаттары, соның ішінде Әлихан Бөкейханов, II Думада — Бақытжан Қаратаев болды. 1907 жылдан бастап заң өзгергеннен кейін қазақтар Думаға сайлау құқығынан айырылды.
Ұлттық зиялы қауым қалыптасып, қазақ газеттері мен журналдары шыға бастайды (35-тақырып).
ҰБТ-дағы жиі қателіктер
- Қарқаралы петициясы — 1905 жыл.
- Бөкейханов — I Дума, Қаратаев — II Дума.
- Доссор мен Мақат — мұнай, Екібастұз — көмір.
Есте сақта
1905 — петиция, 1906 — темір жол және Дума, 1911 — Доссор мұнайы.
Өзіңді тексер
- Кенесары көтерілісі
- Қарқаралы петициясы
- Алашорданың құрылуы
- Орынбордағы съезд
Жауабын көрсету
Қарқаралы петициясы Жер, тіл және дін туралы талаптары бар петиция.
- Екібастұз
- Доссор
- Риддер
- Қарағанды
Жауабын көрсету
Доссор Ембідегі Доссор.
- Түрксіб
- Орынбор — Ташкент
- Транссібір
- Атбасар — Ақмола
Жауабын көрсету
Орынбор — Ташкент Орынбор — Ташкент.